De regering-De Wever voert, zoals geweten, grote hervormingen door in onze pensioenen. Maar wat betekent dat concreet voor jou? Nieuwe cijfers van het Planbureau tonen aan dat het gaat om een serieuze hap uit het inkomen van (toekomstige) gepensioneerden. Lees hier waarom deze hervormingen zo onrechtvaardig zijn.

De ‘benefit ratio’: waarom moet jij die kennen?

In het pensioendebat duikt vaak de term benefit ratio op. Dat klinkt ingewikkeld, maar het is eigenlijk eenvoudig: het is de verhouding tussen jouw pensioen en je laatst verdiende loon.

Daalt die ratio, dan groeit de kloof tussen gepensioneerden en de levensstandaard van wie nog werkt. Terwijl prijzen en lonen stijgen, blijft het pensioen achter. Volgens het Planbureau daalt die ratio voor werknemers, zelfstandigen én ambtenaren. Tegen 2070 zullen we collectief dus een stuk armer zijn wanneer we stoppen met werken.

Wie wordt het hardst getroffen?

De cijfers liegen niet: de besparingen snijden diep én ongelijk.

• Kop van Jut: de ambtenaren
  Door het afschaffen van voordelige berekeningen (de ‘tantièmes’) en het berekenen van het pensioen over de volledige loopbaan (45 jaar in plaats van de laatste jaren) daalt hun pensioenwaarde met bijna 12%.

• Werknemers leveren fors in
  Voor wie in de privésector werkt, daalt de verhouding met meer dan 9%.

• Vrouwen zijn de dupe
  In de privésector worden vrouwen harder geraakt dan mannen. De pensioenkloof – het verschil tussen wat mannen en vrouwen ontvangen – wordt door deze maatregelen alleen maar groter.

• Zelfstandigen ontspringen grotendeels de dans
  Bij zelfstandigen daalt de ratio tegen 2070 met 3,1%. Nochtans klaagde de OESO eerder al de onrechtvaardige bevoordeling van zelfstandigenpensioenen aan. Sinds 2021 ontvangen zij immers een hoger pensioen zonder dat daar evenredige bijdragen tegenover staan.

De verborgen besparingen: welvaart en gelijkstelling

De regering stelt dat ze de pensioenen beschermt, maar de kleine lettertjes vertellen een ander verhaal.

1. De welvaartsenveloppe verdwijnt
   Normaal stijgen pensioenen – vooral de laagste en oudste – extra mee wanneer het economisch goed gaat, net zoals bij werknemers. De regering bevriest dit mechanisme, wat alle gepensioneerden rechtstreeks raakt. Dit leidt tot een algemene daling van de benefit ratio met 3% tegen het einde van deze legislatuur en een besparing van 380 miljoen euro. Deze zogenaamd tijdelijke maatregel veroorzaakt koopkrachtverlies tot ver na 2070, vergelijkbaar met een indexsprong.

2. Straf op tegenslag
   Periodes van werkloosheid of ziekte telden vroeger mee voor het pensioen alsof je werkte (gelijkgestelde periodes). De regering beperkt dit nu sterk. Wie pech heeft in zijn loopbaan, wordt dus dubbel gestraft.

3. Bonus-malus: een misleidend systeem
   De nieuwe pensioenbonus klinkt aantrekkelijk, maar werkt voor veel werknemers – vooral vrouwen en mensen met een grillig beroepsverleden – als een straf (malus) wanneer zij niet lang genoeg kunnen doorwerken of zorgtaken opnemen. Dat de bonus nu in percentages wordt uitgedrukt in plaats van een vast bedrag, bevoordeelt bovendien hogere inkomens. Ook de OESO bekritiseert de strenge loopbaanvoorwaarde van 35 jaar, omdat die ontmoedigend werkt en de ongelijkheid verder vergroot.

Onze conclusie: werkenden betalen de rekening

Minister Jambon stelt dat deze hervormingen nodig zijn om nieuwe belastingen te vermijden. In werkelijkheid hypothekeren ze de daling van het armoederisico bij senioren die onder vorige regeringen was ingezet.

Voor ons zijn deze maatregelen een rechtstreekse aanval op het standstill-principe, dat een aanzienlijke achteruitgang van sociale rechten verbiedt. Door pensioenen los te koppelen van de welvaart en tegelijk te besparen op gelijkgestelde periodes, legt deze regering de factuur van de vergrijzing vooral bij de werkende klasse.

Solidariteit is de basis van onze samenleving.
Deze cijfers tonen aan hoe die basis onder druk staat. Wij eisen een pensioen waar je van kan léven, niet enkel van overleven.